Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Minisan Paslanmaz Çelik Yayık Makinaları
#1

55 Lt Ultra Paslanmaz Çelik Yayık Makinaları
  • Komple paslanmaz çelik gövde
  • 4 pervane
  • Ultra sistem (%11 daha fazla yağ)
  • Tahliye borusu
  • Şık görünüm



minisan%20yay%C4%B1k%202.jpg

minisan%20yay%C4%B1k.jpg


Yayık tereyağı çıkarmak için sütün, yoğurdun içinde çalkalandığı veya dövüldüğü kap veya makinedir. 
Yoğurt veya kaymaktan yağ elde etmek için silindir şeklindeki ahşaptan yapılan mutfak kabıdır. Sütten tereyağı ve ayran elde etmek için kullanılan yayık iki tarafından ip bağlanıp tavana asılır ve içerisine konulan süt veya ayran çalkalanır ve üst kısmındaki ağız boşluğundan dökülerek alınır.

Anadolu da ve yayla evlerinde hayvansal ürünlerden tere yağ, ayran gibi ürünleri elde edebilmek için ahşaptan yapılan alt kısmı geniş üst kısmı dar ve 120–130 cm boyunda geniş tarafından tutulup, çalkalatılarak kullanılan bu ağaç yayıklar her köy evinde olmazsa olmaz olan temel araç ve gereçlerden biriydi.  Köy yerlerinde ayran ve tereyağı yapmak için çok yaygın olarak kullanıldığından çok çok üretilen çok çok müşterisi olan bir araç gereçtir. Pazarı ve müşterisi çok olan bu aletin yapılması için geçmişte bu zanaatle uğraşan çok sayıda kişi vardı.

Geçmişte çok sayıda ağaç yayık imalatçısı ve ustası vardı. Yayığa talep çok olduğu için bu mesleği yapmaya talip olanlar da çoktu. Geçmiş yılların belli başlı zanaat dallarından biri olan yayıkçılık,  hayvancılığın gerilemesi ve ağaç yayıklara ilginin azalması,  artık talibi tükenmekte olan bu mesleği sürdürmek isteyecek çırakların bulunamayışı yüzünden yayık yapma mesleği ve oluşturduğu yayık yayma kültürü de yok olma noktasına geldi. Bu aynı zaman da yayık tereyağlarının ve yayık ayranların yapımının da tarihe karıştığı anlamına gelmektedir.

Zaman zaman süs olsun diye yapılan minyatür yayıklara rağmen elektrikli yayıkların da ortaya çıkmasıyla yayık yapma sanatı artık yok olmaktadır.  Tıpkı kilim tezgâhlarının fabrika halılarına karşı yenilgiye uğradığı, çıkrığın çatı aralarına atıldığı gibi ahşap yayık da tarihe karışmaktadır.

Yayıklar ağaçtan yapılıyor olmasına rağmen topraktan yapılma yayıklar da vardı. “ Toprağın pişirilmesiyle elde edilen Toprak yayıkların yapımı apayrı bir beceriye ve kendine has yapım tekniklerine sahiptir. Kullanılan toprağın kalitesi, pişirilmesi, biçimlendirilmesi o dönemlerde başlı başına bir uğraş gerektirmekteydi.” [1] Ağrı yöresinde görülen bu tip yayıklar Anadolu’nun diğer yörelerinde de yapılmış olmalıdır.

 “Geçmişte sütten tereyağı ve ayran elde etmek için sıkça kullanılan, tahtaların sızdırmayacak şekilde belli bir açıyla bir araya getirilmesiyle yapılan yayıklar, elektrikli yayıkların yangınlaşmasıyla adeta teknolojiye yenik düşerken, bir zanaat da yok olma noktasına geldi. Elektrikli yayıkların yangınlaşmasıyla adeta teknolojiye yenik düşerken, bir zanaat da yok olma noktasına geldi.” [2]

Tavana ipler ile asılan uzun yayıklara dökülen yoğurt ve su. Sürekli olarak belli bir ritimde çalkalanırdı. Ortasındaki 20-30 cm çapındaki yuvarlak deliğin üzeri bir tülbentle kaplıydı. Ara sıra bu tülbent açılır ve ayranın üzerine birikmiş yağ, süzgeç yardımı ile alınırdı.

YAYIK TEREYAĞI

Tereyağı bazı yörelerde yoğurttan, bazı yörelerde sütten yapılır. Anadolu’da tereyağı genelde kendi ihtiyacı için yayık ayrandan üretilen ekşi tereyağıdır. Uzun müddet dayanması (salamura) için bol  bol tuzlanır.

“İyi tereyağı inekten sağılan sütün kaynatılarak mayalanıp yoğurt haline geldikten sonra yayıkta vurularak ayranın yağdan ayrılmasıyla oluşur. Yayıktan alındıktan sonra 3-4 defa taze su ile ardından da tuz suyu olarak yapılan su ile tekrar yoğrulmak suretiyle tekâmül eder. Bu yağ 2  ile 4 ay kullanılmasa bile bozulmaz, özelliğini, lezzetini kaybetmez.”[3]

YAYIK AYRANI

Türkiye'nin yayık ile tereyağı yapılan (yayık dövülen) her yerinde bulunan ve bugün çok tüketilen ayrandan farklı olan bir çeşit fermente süt ürünü içecektir. Temel olarak, yayıkta dövülerek yağı çöktürülen yoğurttan arta kalan açık mavimsi (gökçe) renkli, yapışkanımsı kıvamlı, özel kokulu, protein/yağ oranı yüksek bir sıvıdır. Ekşidikçe lezzeti artar ama uzun süre beklerse bozulur. Yine de bu süre tuzlu ayrandan daha uzun olabilir. Açık olmasının sebebi, açığa çıkan tereyağının kolay toplanması için yayığa ara sıra soğuk su verilmesidir. Yani yayık ayranı az yağlı ve tuzsuzdur ve bilinen ayrandan farklıdır.
Ara
Cevapla


Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi